Τετάρτη 4 Μαρτίου 2015

H ΜΟΔΙΣΤΡΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Αναδημοσίευση από το ΒΗmagazino της Κυριακής 01/02/2015

Της Λώρης Κέζα



Υπάρχει ένα τόπι ύφασμα. Υπάρχει και μια ταλαντούχα σχεδιάστρια που φτιάχνει πατρόν. Ζητεί από μια μοδίστρα να μετατρέψει το ύφασμα σε ρούχο. Τι έχουμε εδώ; Πλούτο. Δεν μιλάμε για το ατομικό εισόδημα της σχεδιάστριας ή τον μισθό της μοδίστρας. Μιλάμε για τη ραχοκοκαλιά της εθνικής οικονομίας, για τα πρόσωπα που θα φέρουν την ανατροπή τον καιρό της ύφεσης.

Ας μη γελιόμαστε. Καλή και άγια η κυβέρνηση, υπομονετικοί οι δανειστές, εν τούτοις η ιστορία της Ελλάδας δεν θα πάει μακριά όσο στηρίζεται σε επιδοτήσεις που πρωτίστως αποπληρώνουν προηγούμενα δάνεια και δευτερευόντως συντηρούν τη λειτουργία του κράτους. Προέχει να επιτραπεί στα δημιουργικά άτομα να δημιουργήσουν. Να επιτραπεί διά νόμων και διευκολύνσεων. Αυτό που ισχύει είναι ότι την τελευταία πενταετία πολλαπλασιάστηκαν οι δυσκολίες για όσους θέλησαν να πιάσουν αυτό το σχηματικό τόπι υφάσματος και να το μετατρέψουν σε προϊόν.

Nα δούμε πώς δυσκόλεψαν οι συνθήκες τα τελευταία χρόνια για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Κατ' αρχάς, δεν μπορούσαν να προγραμματίσουν τα οικονομικά τους σε βάθος χρόνου, καθώς η φορολόγηση άλλαζε δεδομένα κάθε λίγο και λιγάκι. Κατά δεύτερον, έγινε ακόμη πιο δύσκολη η συναλλαγή με το κράτος: οι δημόσιοι υπάλληλοι αραίωσαν, κάποιοι από αυτούς κατέβασαν τα μολύβια εν όψει απομακρύνσεων, δεν ήξερε ο πολίτης σε ποια υπηρεσία να αναφερθεί, δεν ήξερε τι ισχύει, τι θα προκύψει. Η πολυνομία, οι δυνάμεις της αδράνειας, οι επαναπροσδιοριζόμενες υποχρεώσεις και ο γενικός πεσιμισμός ποδοπάτησαν μια ηλικιακή γενιά, μια κοινωνική τάξη, μια επαγγελματική κατηγορία.

Σε τι ήλπιζαν άραγε οι προηγούμενες κυβερνήσεις όταν σνόμπαραν τους μικρομεσαίους; Η απάντηση προκαλεί θυμηδία. Περίμεναν τον εμίρη. Μιλούσαν για τεράστιες επενδύσεις, για πετροδόλαρα, για γιγάντιες ξενοδοχειακές μονάδες, για εκατοντάδες στρέμματα παραχωρημένα σε φαραωνικά έργα. Για να προσελκύσουν τον εμίρη συμπίεσαν τους μισθούς και δημιούργησαν νεόπτωχους, πρόθυμους να δουλέψουν για το τίποτα. Ταυτόχρονα επετράπη σε ξένες επιχειρήσεις να συμψηφίζουν τα κέρδη και τα ελλείμματα με τις μητρικές εταιρείες ώστε να μη μένει τίποτα στη χώρα. Σε περιπτώσεις παραβάσεων τα κολοσσιαία πρόστιμα διεγράφησαν. Ετσι οι ξένοι μεγάλοι επενδυτές μέχρι στιγμής βρήκαν πρόσφορο έδαφος για εκμετάλλευση αποικιοκρατικού τύπου.

Αν η κυβέρνηση θέλει μέλλον μακρύτερο του εξαμήνου, θα πρέπει να  δημιουργήσει τις συνθήκες για την περιλάλητη ανάπτυξη. Η σχεδιάστρια με τη μοδίστρα και το τόπι τους πάντα έραβαν και πάντα θα ράβουν. Απλώς η δημιουργικότητά τους βασίστηκε και διόγκωσε στρεβλώσεις της οικονομίας. Η δυσκολία συντήρησης μιας αληθινής εταιρείας τις οδήγησε στην παραοικονομία. Τα ρούχα τα πωλούν σε μπαζάρ χωρίς απόδειξη. Δεν πληρώνουν τα ασφαλιστικά ταμεία τους. Δεν φορολογούνται. Σε μικρή κλίμακα θα λυπηθούμε για τη σύνταξη που δεν θα πάρουν ποτέ. Σε μεγάλη κλίμακα θα αναρωτηθούμε εάν χάθηκαν προοπτικές για περισσότερες θέσεις εργασίας, για περισσότερες πωλήσεις και - γιατί όχι; - για εξαγωγές. Και από το τόπι υφάσματος φτάνουμε στο ισοζύγιο εισαγωγών - εξαγωγών, και από τη ραπτομηχανή φτάνουμε στο μειούμενο ποσοστό ανεργίας.

Τόσο οι μικρομεσαίες όσο και οι μεγάλες, τόσο οι ημεδαπές όσο και οι ξένες επιχειρήσεις έχουν τις ίδιες βασικές ανάγκες. Πρώτη από όλες η σταθερότητα. Δεν είναι ανάγκη να πέσει στο μηδέν η φορολόγηση, αρκεί να μην υπάρχουν εκπλήξεις. Δεν είναι ανάγκη να επανέλθουν ακρότητες στα επαγγελματικά δικαιώματα, αρκεί να συνδυαστεί η λογική με την ευαισθησία σε μακροπρόθεσμο πλάνο. Δεν είναι ανάγκη να πεταχτούν κονδύλια, αρκεί να υλοποιηθεί άμεσα τo νέο Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς.

Τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα στους δανειστές, τις τριπλέτες που δεν ονομάζονται τρόικα, στους ξένους υπουργούς Οικονομικών. Αυτοί θα σώσουν την Ελλάδα βραχυπρόθεσμα. Η σχεδιάστρια με τη μοδίστρα και το τόπι κρατούν στα χέρια τους τον μελλοντικό πλούτο και τη λύση σε όλα τα προβλήματα που διογκώθηκαν τα χρόνια της κρίσης.

Δευτέρα 2 Μαρτίου 2015

ΚΕΡΔΙΣΑΜΕ 4 ΜΗΝΕΣ. ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ;

Αναδημοσίευση από το: http://www.thepressproject.gr


Της Δέσποινας Κουτσούμπα

Ας βάλουμε -προς ώρας- στην άκρη τη συμφωνία μας ή όχι με τον τρόπο διαπραγμάτευσης, ας βάλουμε στην άκρη το αν η συμφωνία ήταν νίκη, ήττα ή το καλύτερο που θα μπορούσε να επιτευχθεί κι ας μεταφερθούμε 4 μήνες μετά την υπογραφή της. Όταν, σύμφωνα και με τον ίδιο το πρωθυπουργό, θα κριθούν όλα…
Μπορεί η κυβέρνηση στην Ελλάδα να άλλαξε, όμως δεν άλλαξαν οι εταίροι στην ΕΕ.

Ούτε οι επιδιώξεις τους, ούτε η γλώσσα που χρησιμοποιούν. Κι επειδή τα τελευταία πέντε μνημονιακά έτη μάθαμε να «αποκρυπτογραφούμε» αυτή την περίπλοκη γλώσσα των «θεσμών», αλλά και τις επιδιώξεις τους, δεν ήταν δύσκολο να υποθέσει κανείς ότι εκείνη την Παρασκευή στο Γιούρογκρουπ η ελληνική κυβέρνηση θα αντιμετώπιζε την απειλή να γίνει «της Κύπρου» (όπως διέρρεαν τα στελέχη της τις επόμενες μέρες) ή την απειλή «υπογράφετε νέο μνημόνιο η χρεοκοπείτε» (όπως παραδέχτηκε δημόσια στην Κεντρική Επιτροπή ο Γ. Δραγασάκης). Νομίζω ότι κάθε πολίτης αυτής της χώρας ήταν βέβαιος ότι αυτές ακριβώς θα ήταν οι απειλές. Και ότι κάθε πολίτης αυτής της χώρας είναι βέβαιος ότι ίδιες -και χειρότερες- θα είναι οι απειλές τον Ιούνιο. 

Τι θα χει αλλάξει ως τότε; Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι τότε τα πράγματα θα είναι καλύτερα, γιατί ως τότε θα έχει εφαρμόσει την πολιτική της. Ισχυρίζεται ότι η «παράταση» των 4 μηνών, ακόμη και με την αναγνώριση από πλευράς μας του χρέους, της δανειακής σύμβασης και της επιτροπείας, είναι κρίσιμος χρόνος που θα λειτουργήσει υπέρ της Ελλάδας. Δυστυχώς όμως, την πολυτέλεια του χρόνου την έχει ο ισχυρός -και ο ισχυρός δεν είναι σε αυτή την περίπτωση η Ελλάδα...

Εντελώς ψυχρά: αν όλα κυλήσουν απρόσκοπτα όπως τα περιγράφει το μέιλ Βαρουφάκη, σε 4 μήνες από τώρα οι εταίροι θα μας καλέσουν για να κάνουν «ταμείο». Και θα πουν: «εφαρμόσατε την πολιτική που θέλατε, πόσα έσοδα είχατε;» -και μάλιστα σε σχέση με τα «προσδοκώμενα έσοδα» που είχαν εγγραφεί στον προϋπολογισμό του 2015 από την κυβέρνηση Σαμαρά (δηλαδή κάτι απίστευτα νούμερα, μιας και ο Σαμαράς με το Χαρδούβελη έφτιαξαν προϋπολογισμό με δήθεν 4% πλεόνασμα!). Τι θα έχει να απαντήσει τότε η κυβέρνηση αν όλα γίνουν όπως τα περιγράφει το μέιλ Βαρουφάκη;

Καταρχάς, είναι αποδεκτό και από την ίδια την κυβέρνηση ότι τα μέτρα Βαρουφάκη δεν συνιστούν ούτε παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, ούτε επανεκκίνηση της οικονομίας. Είναι ένας συνδυασμός της πολιτικής που ήδη εφαρμόζεται -με τα γνωστά υφεσιακά αποτελέσματα- με κάποια μέτρα ανακούφισης από την ανθρωπιστική κρίση (όπως την αποκαλεί η κυβέρνηση). Άρα δεν συζητάμε για έσοδα από την αύξηση της παραγωγικής δραστηριότητας μέσα σε 4 μήνες...

Η κυβέρνηση βασίζει την πολιτική της για τα έσοδα σε τρεις πυλώνες: το φορολογικό, την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και τον εξορθολογισμό στον δημόσιο τομέα (το μέιλ λέει και για αύξηση ΦΠΑ και διάφορα άλλα ωραία, αλλά για την ώρα -είπαμε- θα μείνουμε μόνο σε αυτά που λέει ο ΣΥΡΙΖΑ ότι όντως θα κάνει, γιατί τα άλλα διαβεβαίωσε ο Γιάνης ότι ήταν στάχτη στα μάτια των κουτόφραγκων...). Ακόμη κι αν σε μια βδομάδα ψηφιστεί το δικαιότερο φορολογικό σύστημα του πλανήτη, που θα φορολογεί τους πλούσιους και θα έχει τη δυνατότητα να βρει και όλες τις πηγές φοροδιαφυγής, αυτό θα αποδώσει καρπούς στα δημόσια ταμεία σε ένα χρόνο και βάλε -κοινή λογική. Το ίδιο ισχύει για την πάταξη του λαθρεμπορίου -σε 4 μήνες ίσα που προλαβαίνεις να επιλέξεις (ίσως) το καλύτερο σύστημα ανίχνευσης του λαθρεμπορίου καυσίμου και να ξεκινήσεις να το εφαρμόζεις πιλοτικά -τα έσοδα θα έρθουν όμως σε βάθος χρόνου.

Οι φορολογικοί έλεγχοι στους μεγαλοεπιχειρηματίες, τα πρόστιμα στους λαθρέμπορους και τους μεγαλοφοροδιαφεύγοντες (όσα δεν τα χει ήδη σβήσει χαριστικά η προηγούμενη κυβέρνηση με τις ωραίες της τροπολογίες κι όσα δεν έχουν παραγραφεί...) ή στη λίστα Λαγκάρντ και τις οφ-σορ, δεν μπορούν ούτε αυτά να αποφέρουν μερικά δις σε 4 μήνες. Και τις καλύτερες προθέσεις να έχουν (που δεν τις είχαν ως τώρα) οι (αποδεκατισμένοι) ελεγκτικοί μηχανισμοί, υπάρχει και το δικαίωμα ένστασης και προσφυγής στη δικαιοσύνη των κατηγορουμένων -ακόμη και με το καλύτερο σενάριο, σε 4 μήνες λίγοι θα πληρώσουν αυτό που τους αναλογεί. 

Τι μένει; Η μείωση των Υπουργείων από 16 σε 10, ακόμη και με νέους Οργανισμούς με μειωμένες δομές (παρότι δεν είναι σοβαρή πολιτική πρόταση, όταν χρειάστηκε 30 ολόκληρες μέρες για να βγουν οι εξουσιοδοτικές αποφάσεις για τους αναπληρωτές υπουργούς, να λέει η κυβέρνηση ότι σε 3 μήνες θα έχει φτιάξει νέους Οργανισμούς στα Υπουργεία, αλλά ας το παραβλέψουμε και αυτό) δεν σημαίνει έσοδα στα δημόσια ταμεία -άντε κάνα νοίκι να γλιτώσεις.

Από την άλλη, από τη στιγμή που η κυβέρνηση δεσμεύεται μέσω του μέιλ Βαρουφάκη ότι δεν θα σταματήσει τις ιδιωτικοποιήσεις, τότε απεμπολεί τομείς που ήταν όντως κερδοφόροι για το δημόσιο και μάλιστα βραχυπρόθεσμα: για παράδειγμα, ζεστό χρήμα εισέφερε στα ταμεία του κράτους κάθε μήνα ο ΟΠΑΠ, όμως είναι συντελεσμένη ιδιωτικοποίηση την οποία η κυβέρνηση δεσμεύτηκε ότι δεν θα πάρει πίσω... 

Πόσο μάλλον όταν η ελληνική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί με τη συμφωνία του Γιούρογκρουπ ότι θα πληρώσει όλες τις δόσεις των δανείων που έρχονται, και μάλιστα στην ώρα τους, με αποτέλεσμα ο Γ. Βαρουφάκης να δηλώνει: «Είναι σίγουρο ότι μέσα στον Μάρτιο θα έχουμε αδυναμία πληρωμής της δόσης για το ΔΝΤ και μέσα στον Ιούλιο της δόσης για την ΕΚΤ». Άρα τι; Ξαναλέμε, εντελώς ψυχρά: σε 4 μήνες οι «εταίροι» θα κάνουν ταμείο. Και στο ταμείο αυτό, όποιος νομίζει ότι αυτό που θέλουν οι «θεσμοί» είναι ένας τύπου αστικός εκσυγχρονισμός (οι «βαθιές μεταρρυθμίσεις» που λέει η κυβέρνηση) που δεν τον έκαναν οι προηγούμενοι, θα διαψευστεί οικτρά. Στο «ταμείο» οι εταίροι δεν θα ρωτήσουν πόσα νομοσχέδια ψηφίστηκαν, αλλά πόσα ήταν τα έσοδα –έτσι συνηθίζουν να κάνουν.

Μήπως σε 4 μήνες θα είναι περισσότερη η στήριξη που απολαμβάνει η κυβέρνηση κι έτσι θα πετύχει καλύτερη συμφωνία; Ε εδώ και οι «θεσμοί» θα κληθούν να παίξουν το ρόλο τους! Αφού η ελληνική κυβέρνηση αποδέχτηκε την επιτροπεία, το επόμενο διάστημα θα αναγκαστεί να μπει στο γνωστό -και ταπεινωτικό- αλισβερίσι να εγκριθούν από τους «θεσμούς» τα νομοσχέδια, να αλλάζουν οι διατάξεις γιατί δεν τις θέλει η ΕΚΤ και τα σχετικά. Και αυτό το αλισβερίσι θα γίνεται υπό το φόβο της δόσης, των ομολόγων, των δηλώσεων του Ντράγκι και της απειλής του «πιστωτικού γεγονότος». Ήδη πήραμε μια πρόγευση με την μη έγκριση των προτάσεων της κυβέρνησης για τα στελέχη στα ΔΣ των τραπεζών. Όπως και από τα δύο νομοσχέδια που ο ίδιος ο πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι θα κατατεθούν πριν το Γιούρογκρουπ και αυτοδιαψεύστηκε την επόμενη μέρα. Όσο λοιπόν το «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» ή το «εθνικό σχέδιο συμφωνίας» (όπως το ονόμασε τώρα ο Τσίπρας) θα ξηλώνεται ή θα απομειώνεται υπό την επιτροπεία των «θεσμών», οι ιδιωτικοποιήσεις θα προχωράνε, η ανεργία και η φτώχεια θα παραμένει, τόσο η κυβέρνηση θα γίνεται και πιο ανακόλουθη στα μάτια του κόσμου που τη στηρίζει... 

Ως τον Ιούνη, που το ίδιο δίλημμα «μνημόνιο ή χρεοκοπία» θα ξανατεθεί από τους αξιότιμους «εταίρους» με χειρότερους όρους, μιας και το επιχείρημά τους θα εμπλουτιστεί: «Εφαρμόσατε την πολιτική σας για 4 μήνες και δεν έφερε έσοδα. Τώρα ή θα κάνετε αυτό που λέμε εμείς ή θα χρεοκοπήσετε». Τότε ποια ακριβώς θα είναι η μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη; Αν βαδίσουμε στο δρόμο του μέιλ Βαρουφάκη και στο «πάση θυσία στο ευρώ (όπως μετονομάστηκε πλέον το «καμιά θυσία για το ευρώ»), καμία.

Οπότε, αν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ δεν έχει σκοπό, μέσα στους επόμενους 4 μήνες, τουλάχιστον να δημεύσει μερικές περιουσίες και τραπεζικούς λογαριασμούς για να βρει τα δις που θα λείπουν από τα κρατικά ταμεία (βάζοντας φυλακή όσους καταλήστευσαν δημόσιο πλούτο όλα αυτά τα χρόνια) ή να διαγράψει το μεγαλύτερο μέρος του χρέους, όπως έλεγε -και αυτά όμως μονομερείς ενέργειες θα θεωρηθούν, γιατί η Τρόικα κατεξοχήν υπερασπίζεται αυτούς που μας λήστευαν όλα αυτά τα χρόνια- τότε ο χρόνος θα μετράει εις βάρος μας. Γιατί δεν θα χουμε κανένα «χαρτί» στη διαπραγμάτευση. Απλά, ψυχρά, υπολογιστικά.

Ο μόνος τρόπος να λειτουργήσει υπέρ μας αυτό το τετράμηνο είναι να αλλάξουμε ρότα: σε αυτό το χρόνο να προετοιμαστούμε για τη ρήξη με τους εταίρους, την έξοδο από την ευρωζώνη και την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα. Το «καλό» της διαπραγμάτευσης ήταν πως έδειξε ότι, ακόμη και με τις καλύτερες προθέσεις και τις καλύτερες θέσεις εκκίνησης, το πολύ να επιστρέψεις με ένα μνημόνιο που απλώς θα περιέχει και κάνα μέτρο για να μην πεθαίνει κόσμος στο δρόμο –και μόνο αυτό.

Ούτε παραγωγική ανασυγκρότηση, ούτε επανεκκίνηση της οικονομίας, ούτε έξοδο από την κρίση. Γιατί το Μνημόνιο στην πραγματικότητα δεν είναι οι δόσεις και το χρέος. Είναι το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, οι ιδιωτικοποιήσεις, η μετατροπή της χώρας σε μια μεγάλη Ειδική Οικονομική Ζώνη με φτηνό εργατικό δυναμικό: από αυτά οι πιστωτές μας θα κερδίσουν -τελικά- πολύ περισσότερα. Το παράδειγμα της Ανατολικής Γερμανίας είναι εύγλωττο και πολύ κοντινό. 

Οι συνθήκες έχουν ωριμάσει και έχουμε μπροστά μας ένα τετράμηνο για να αποκτήσουμε πραγματικό όπλο στο τραπέζι. Όπλο απαλλαγής από την ουσία του Μνημονίου και την απειλή του «πιστωτικού επεισοδίου». Απλά, ψυχρά, υπολογιστικά. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί κανείς σε τέσσερις μήνες να πει ότι δεν ήξερε τι θα αντιμετωπίσει…


* Η Δέσποινα Κουτσούμπα είναι μέλος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, περιφερειακή σύμβουλος Αττικής και συνδικαλίστρια στο υπουργείο Πολιτισμού
 

Πέμπτη 23 Οκτωβρίου 2014

ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ

Αναδημοσίευση της σημερινής ανάρτησης από το skakistiko.com 

   
Στο βίντεο θα δείτε πολλά σετ σκακιστικών κομματιών σοβιετικής κατασκευής, από διάφορες χρονικές περιόδους. Οι περισσότεροι θυμόμαστε σκακιστές από ανατολικές χώρες που έρχονταν σε τουρνουά στην Ελλάδα κατά τις περασμένες δεκαετίες και κουβαλούσαν μαζί τις χαρακτηριστικές τους σκακιέρες. Οι εικόνες συνοδεύονται από υπέροχη μουσική ρώσων συνθετών (αναγνώρισα τη λαϊκή “Κατιούσα” και τον “Ρωμαίο και Ιουλιέτα” του Προκόφιεφ) καθώς και με φωτογραφίες σκακιστών-θρύλων του σοβιετικού σκακιού.

Πέμπτη 9 Οκτωβρίου 2014

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΤΟ ΦΑΚΕΛΑΚΙ



Το συγκλονιστικό γράμμα μιας παιδιάτρου του ΠαΓΝΗ

 Αναδημοσίευση από το iatroi.eu




 

Τα όσα βιώνει καθημερινά ένας γιατρός αποτυπώνεται στο γραμμα που έγραψε μια γνωστή και αγαπημένη γιατρός στο ΠαΓΝΗ.
Όσοι την γνωρίζουν, την ξέρουν για το ήθος της και την επιστημονική της κατάρτιση,  έτοιμη να προσφέρει τις υπηρεσίες της στα μικρά παιδιά που τόσο αγαπά. Άλλωστε τα τελευταία 25 χρόνια της ζωής της τα αφιέρωσε σε αυτά. Οι σκέψεις της αποτυπώθηκαν στα πλήκτρα του κομπιούτερ της μετά την Κυριακάτικη εφημερία της.
Σκέψεις που συγκινούν όποιον τις διαβάσει,  είτε είναι γιατρός, είτε έχει κάποιο συγγενικό πρόσωπο γιατρό … είτε πάλι όχι.
Αξίζει να το διαβάσετε…

«Λοιπόν δεν ξέρω πόσοι από σας είναι γιατροί ή είχαν γιατρούς μέσα στα σπίτια τους… Θα ήθελα να σας θυμίσω πως σήμερα είναι μια όμορφη ηλιόλουστη Κυριακή εδώ στην Κρήτη, κι όλοι οι άνθρωποι οι χαρούμενοι κι οι χτυπημένοι από στενοχώριες και βάσανα, οι ελεύθεροι και παντρεμένοι , αυτοί που έχουν μπροστά και πίσω τους μικρές ή μεγάλες υποχρεώσεις , σίγουρα θα πάρουν μια πιο βαθιά ανάσα και θα προσπαθήσουν να έρθουν πιο κοντά στο φως της Κυριακής και της αργίας…
‘Ώρα τρεις το μεσημέρι. Πριν λίγο κάναμε εισαγωγή τον Βασίλη, το όμορφο αγόρι των 13 χρονών που έμεινε για πάντα καθηλωμένος στο κρεβάτι , αμίλητος χαμένος μέσα στο αλλόκοτο χαμόγελό του εδώ και μήνες μετά από μια τρομερή εγκεφαλίτιδα. Ο μικρός Μάνος κέρδισε τότε τη μάχη με το θάνατο, αλλά έχασε τη μάχη με τη ζωή. Παραμένει ανύπαρκτος για την κοινωνία των ομηλίκων του, για τον κόσμο μας με συντροφιά ένα κρεβάτι και μια τραγική μητέρα που ζει μέσα στα όνειρα και τις μνήμες της.
Στο διπλανό θάλαμο βρίσκεται διασωληνωμένη και εξαρτημένη από τον αναπνευστήρα, εδώ και χρόνια η Μαρία. Το μικρό κορίτσι που έχασε το χαμόγελο του την ημέρα που από «λάθος» μια άλλη τραγική μητέρα οδήγησε πάνω του το αυτοκίνητό της… Μια διασωληνωμένη κούκλα που καθημερινά μας απευθύνει με το τεράστιο το βλέμμα της ένα ατέλειωτο και πολύ οδυνηρό «γιατί σε μένα»…. Δίπλα της μια αμίλητη γιαγιά, μερικές ακίνητες κούκλες που της μοιάζουν και ένα CD player με παλιά ακουστικά αφημένα στη φθορά του χρόνου και της λήθης…
Πιο πέρα ο Νίκος… Ανασφάλιστος… Βήχει ασταμάτητα και δεν δέχεται εύκολα τα φάρμακα.. Στα χείλη της φτωχής μητέρας διακρίνω ένα φρεσκοβγαλμένο έρπητα. Μόλις ζήτησα από την τραπεζοκόμο να αφήσει λίγο περισσότερο φαγητό, αν περισσεύει (απ” αυτό που πετούν απ΄ τα παράθυρα στους σκύλους οι περισσότεροι γιατί «βρωμάει»)… Τα μάτια της έλαμψαν. Ποιος ξέρει από πότε έχει να φάει…
Στον άλλο θάλαμο είναι ένας μικρός Άγγλος τουρίστας 2 ετών με μια σοβαρή κρίση άσθματος. Η μητέρα του διαμαρτύρεται σε διάφορες γλώσσες (που δυστυχώς καταλαβαίνω) για την κατάσταση. Δεν ξέρει που θα βρει γιαούρτι, δεν καταλαβαίνει γιατί στην Ελλάδα δεν έχουμε syr τάδε…, είναι απελπισμένη που θα χάσει την πτήση, μου ζητά να υπογράψω ότι το παιδί της δεν θα πάθει τίποτε αν το πάρει αυτή τη στιγμή για να το βάλει στο αεροπλάνο (με σοβαρή υποξία) και βέβαια τα “χει βάλει με όλες τις νοσηλεύτριες από τις οποίες απαιτεί να τις βρουν μαλακή πετσέτα για το μπάνιο, που φυσικά δεν της αρέσει. Μας λέει ότι κρυώνει, ζητά δεύτερη κουβέρτα (έχουμε τώρα 24 βαθμούς και απορώ μέσα μου με τι σκεπάζεται στη χώρα της). Την καθησυχάζω διακριτικά και προχωρώ στους επόμενους ασθενείς. Κουνώντας το κεφάλι της με ενημερώνει ότι σε λίγο φεύγει…
Σε λίγο το τηλέφωνο χτυπά… Οι ειδικευόμενοι έχουν απορίες θέλουν βοήθεια. Πρέπει να βοηθήσουμε και κει…. Από τις ακτινογραφίες με ενημερώνουν ότι δεν είναι δυνατό να πετύχουμε καλύτερες λήψεις για τον Ανδρέα, ενώ στα εργαστήρια έχει χαθεί κάποιο δείγμα… Πρέπει να τους ευχαριστήσω όλους.
Η ειδικευόμενη που είναι υπεύθυνη για την Κλινική με ρωτά για δόσεις, μου δείχνει εξετάσεις, ενώ ταυτόχρονα η νοσηλεύτρια με ειδοποιεί ότι ο φλεβοκαθετήρας ενός βρέφους με βρογχιολίτιδα βγήκε, η μητέρα του κλαίει στο διάδρομο απελπισμένη και εγώ πετάγομαι με τα χαρτιά στα χέρια να ηρεμήσω τα πνεύματα. Ο πατέρας πληροφορεί την ειδικευόμενή μας ότι την πληρώνει για να είναι πάνω από το παιδί του και εγώ σκέφτομαι μήπως θα έπρεπε να του υπενθυμίσω ότι επιτέλους βρήκα αυτόν που μας χρωστάει > 12 μήνες δουλειάς… Σωπαίνω, παίρνω το μωρό που σκούζει στην αγκαλιά και το ηρεμώ…. Σε λίγο, με λίγες αργές και αποφασιστικές κινήσεις όλα είναι όπως πριν…
Είναι μια όμορφη ηλιόλουστη Κυριακή… Ο γαλάζιος ουρανός έχει αρχίσει να παίρνει το γκρίζο της απογευματινής απόχρωσης… Κλείνω τα μάτια μου… Που να είναι άραγε οι δικοί μου άνθρωποι και οι φίλοι μου τώρα; Μου λείπουν… Άραγε τους λείπω κι εγώ; 25 χρόνια τώρα στο Νοσοκομεία στους ίδιους χώρους, συντροφιά με το ίδιο μικρό γερασμένο γραφείο, βλέποντας το βαθμό μου και το χρώμα των μαλλιών μου να αλλάζουν σιγά – σιγά, είχα πάντα την ίδια απορία…
Είμαι ήδη στον επόμενο θάλαμο. Το τηλέφωνο χτυπά ξανά. Οι Παιδοχειρούργοι χρειάζονται βοήθεια αυτή τη φορά και δεν την αρνούμαι. Δεν αρνήθηκα ποτέ σε κανέναν βοήθεια 25 χρόνια… Αυτό δεν θα αλλάξει σήμερα. Στο βάθος του δρόμου οι σειρήνες των ασθενοφόρων ουρλιάζουν … Τι έρχεται άραγε ; Κοιτάζω τη συνάδελφό μου και μιλάμε με τα μάτια, όπως άλλωστε μιλούν οι περισσότεροι γιατροί που μάχονται. Ποια απ” τις δυο μας θα τα τρέξει πρώτη; Χαμογελάμε γιατί ξέρουμε ότι θα τρέξουμε μαζί….
Στο κρεβάτι ενός αρρώστου διπλωμένη και μισοδιαβασμένη μια Κυριακάτικη εφημερίδα γράφει πάλι για τη διαφορά των γιατρών… Για τα φακελάκια… Για τις δωροδοκίες…. Για τη φοροδιαφυγή των μεγαλογιατρών… Και τότε σκέφτομαι πως ο δικός μου μισθός μόλις καλύπτει την εφορία και τον ΕΝΦΙΑ μου… Και τότε κοιτάζοντας στο τζάμι της πόρτας βλέπω πως φαίνομαι κουρασμένη και δεν είμαι ντυμένη όπως πρέπει και χτενισμένη στην τρίχα… Και τότε σκέφτομαι πως μετά από τόσα χρόνια σπουδών μεταπτυχιακών και τίτλων στην Ελλάδα και το εξωτερικό τα MEDIA θέλουν να προβάλλουν κάτι διαφορετικό από αυτό που υπήρξα και είμαι… Αρπάζω την εφημερίδα, τη σκίζω αργά και την πετώ στον κάλαθο των αχρήστων. Είναι η μόνη βίαιη κίνηση που έχω κάνει σήμερα.
Χαμογελώ και εξετάζω ήδη τον επόμενο ασθενή … Ναι, σε πείσμα όλων μ” αρέσει η δουλειά μου και θέλω να το αποδεικνύω καθημερινά… Στους νέους γιατρούς, τους μαθητές μου, το τονίζω αυτό. Μην περιμένετε να σας επιβάλλουν την όρεξη και την αγάπη στην Ιατρική. Αποδείξτε ότι το “χετε μέσα σας… Τότε όλα θα κυλήσουν πιο ήρεμα… Τότε θα μπορείτε να σκίζετε άνετα τις εφημερίδες και υπερήφανα να ξεχωρίζετε από αυτά που δεν σας αγγίζουν και δεν σας αφορούν….»
 

Τετάρτη 8 Οκτωβρίου 2014

Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΟΥ "ΚΡΑΤΑΕΙ" ΑΚΟΜΗ

Αναδημοσίευση από την Καθημερινή



Νέα Σμύρνη: η πλατεία «κρατάει» ακόμα

Εξάσκηση στο σκέιτ από νεαρούς Νεοσμυρνιώτες στο νέο κάθετο τμήμα της πλατείας.

Φωτογραφίες: Κατερίνα Καμπίτη



Στέκι ανθρώπων κάθε ηλικίας, με μαγαζιά που έχουν... γράψει ιστορία αλλά και νέες αφίξεις, είναι συνυφασμένη με την έξοδο και τις αναμνήσεις των Νεοσμυρνιωτών - και όχι μόνο.

"Νιώθω σαν το σπίτι μου όταν μπαίνω στην πλατεία" λέει ο Στέφανος. "Ισως παίζει ρόλο το ότι έρχομαι εδώ απο τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου". Είναι 22 χρονών, φοιτητής, νεοσμυρνιώτης, και επισκέπτεται τα καφέ της πλατείας δύο με τρεις φορές την εβδομάδα. «Για ποτό θα πάω και αλλού, όμως τον καφέ μου θα τον πιω εδώ». Στην πλατεία της Νέας Σμύρνης, την Κεντρική πλατεία ή απλώς την Πλατεία, δίνεται καθημερινά το ραντεβού χιλιάδων ανθρώπων από τα νότια προάστια, για καφέ, ποτό, φαγητό ή βόλτα, με παγωτό ή καλαμπόκι στο χέρι. Δεν υπάρχει ηλικιακό όριο στην ανθρωπογεωγραφία της πλατείας. Ο χώρος είναι κατάλληλος για βρέφη στις πρώτες τους εξόδους στις αγκαλιές των γονιών τους, παιδιά που κυνηγούν μια μπάλα, εφήβους στα πρώτα τους ραντεβού, φοιτητές που απολαμβάνουν τους ατελείωτους καφέδες τους, εργαζομένους στο διάλειμμα από τις δουλειές τους, συνταξιούχους που βγήκαν να διαβάσουν εφημερίδα ή να συναντήσουν τα εγγόνια τους. Το έγραψε και ο Σταμάτης Κραουνάκης πριν από σχεδόν τριάντα χρόνια και το τραγούδησε η Αλκηστις Πρωτοψάλτη: «Ελα να πάμε οι δυο μας μια βόλτα, πάμε στον Αδωνι για καφέ... έλα, κερνάω καφέ στην πλατεία».

Από τα παλιότερα στέκια είναι το «Παραμύθι με καφέ», το οποίο λειτουργεί εδώ και 17 χρόνια, αλλά, αν έχετε καιρό να πάτε, θα το βρείτε πολύ αλλαγμένο: πολύχρωμο, μοντέρνο, με καρέκλες-κούνιες να κρέμονται από το ταβάνι. Σύμφωνα με τον υπεύθυνο του καταστήματος Γιώργο Αποστολίδη, «πολλά μαγαζιά ανακαινίστηκαν και, μαζί με κάποια καινούργια που άνοιξαν, ένας αέρας ανανέωσης φύσηξε στην πλατεία». Αυτός είναι κατά τη γνώμη του ένας από τους λόγους που η περιοχή έχει «ανέβει» και τα ελεύθερα τραπέζια στην πλατεία εξακολουθούν να είναι δυσεύρετα. Μας εξηγεί επίσης ότι ο κόσμος έχει άτυπα μοιραστεί, «από δω για καφέ, από κει για ποτό». Το «από δω» είναι η οδός 2ας Μαΐου και το «από κει» η 25ης Μαρτίου, οι δύο παράλληλοι δρόμοι, δεξιά και αριστερά της πλατείας, που πεζοδρομήθηκαν πριν από μία δεκαετία, δημιουργώντας έναν ενιαίο χώρο περίπου 20 στρεμμάτων.

Περνάμε λοιπόν απέναντι, στο «Αρωμα πλατείας», ένα από τα δημοφιλέστερα μαγαζιά, όπου τα βράδια ακούς jazz, blues ή rock μουσική, σε ένα περιβάλλον διακοσμημένο με δίσκους βινυλίου και πορτρέτα μουσικών. Για τις ώρες του καφέ υπάρχουν τα τραπεζάκια έξω, ενώ για τις χειμωνιάτικες μέρες λειτουργεί ένας ζεστός χώρος στην πίσω μεριά του μαγαζιού με επιτραπέζια και θέα στον κήπο. Ο Γιώργος, υπεύθυνος του καταστήματος, μας λέει με περηφάνια (ως Νεοσμυρνιώτης) ότι η πλατεία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη των Βαλκανίων. Τον κοιτάμε με δυσπιστία. «Είναι μετρημένο», επιμένει. Μας λέει επίσης ότι «ο κόσμος είναι απρόβλεπτος, μπορεί μια καθημερινή στις 3 τη νύχτα να είμαστε γεμάτοι. Η ουσία όμως είναι ότι η πλατεία “κρατάει”». Τα λόγια του επιβεβαιώνονται και από τη Σουρούκ, την κοπέλα που δουλεύει στο «Pop Up»: «Τα τελευταία δύο χρόνια η κίνηση στην πλατεία όχι μόνο δεν έχει πέσει, αλλά έχει αυξηθεί». Μας ενημερώνει ότι τις επόμενες μέρες το μαγαζί θα γιορτάσει δέκα χρόνια ζωής και ότι ο κόσμος συνεχίζει να το προτιμά «για τα κοκτέιλ του Μάριου» και για τα πάρτι με house και techno μουσική στο μυστηριώδες, «κρυφό» δεύτερο μπαρ του μαγαζιού, το οποίο τα σαββατόβραδα μένει ζωντανό μέχρι το πρωί.

Υπάρχει χώρος για καινούργια μαγαζιά; Υπάρχει. Οπως το «Rusty Grail», η νεότερη «άφιξη» στην πλατεία: industrial αισθητικής, διακοσμημένο με τούβλο και ένα έργο του Banksy. Ο κ. Σπύρος θεωρεί ότι άνοιξε το μαγαζί του «στην ομορφότερη πλατεία της πόλης». Τα συμπεράσματά του από το πρώτο δίμηνο λειτουργίας είναι ότι, παρά την κρίση, η δουλειά πάει καλά, καθώς η πλατεία της Νέας Σμύρνης αποτελεί το ιδανικό περιβάλλον, ένα μέρος που έχει πάντα κόσμο. «Ο Νεοσμυρνιώτης, αν βγει από το σπίτι του και δεν περάσει από την πλατεία, είναι σαν να μην έχει βγει από το σπίτι του», μας λέει. Βέβαια, η πλατεία δεν έχει μόνο Νεοσμυρνιώτες. Στη βόλτα μας συναντήσαμε κόσμο από όλους τους γειτονικούς δήμους: Νέο Κόσμο, Φάληρο, Δάφνη, Καλλιθέα, Μοσχάτο, ακόμη και από τον Πειραιά. Ισχύει άλλωστε και ότι ο κόσμος πλέον μαζεύεται πιο εύκολα στις γειτονιές. Δεν είναι μόδα, είναι πιο οικονομικό. Χωρίς χρήματα για βενζίνη ή βραδινό ταξί και -σε γενικές γραμμές- με καλύτερες τιμές.

Η πλατεία του Πανιωνίου

Ανάμεσα στα καφέ και τα σιντριβάνια, δημιουργούνται διάφοροι κενοί χώροι οι οποίοι γεμίζουν με παιδιά που κάνουν ποδήλατο ή, συνηθέστερα, παίζουν μπάλα. Οι λιλιπούτειοι ποδοσφαιριστές φορούν κυρίως φανέλες του Πανιωνίου. Στα διάφορα «διπλά» που παρακολουθήσαμε μέσα στη μέρα είδαμε έναν Παναθηναϊκό, έναν Ολυμπιακό και καμιά δεκαριά Πανιώνιους. Αλλωστε, το γήπεδο απέχει μερικά μέτρα από την πλατεία και τις Κυριακές ο μεσημεριανός καφές καταλήγει στις κερκίδες. Ο Αλέξανδρος, 38 χρόνων, έχει βγει για καφέ με τους δύο γιους του που παίζουν μπάλα. «Είναι ωραία και για μένα εδώ, είναι ωραία και για τα παιδιά. Τα αφήνω να παίξουν και να κοινωνικοποιηθούν χωρίς το άγχος των αυτοκινήτων. Μετακομίσαμε στη Νέα Σμύρνη γι’ αυτόν το λόγο, δεν το έχουν πολλά μέρη στην Αθήνα αυτό το πλεονέκτημα».

Η σημερινή εικόνα της πλατείας ολοκληρώθηκε την τελευταία διετία, με την πεζοδρόμηση ενός κάθετου τμήματος στη βορειοδυτική πλευρά, που οδηγεί κατευθείαν στο Αλσος. Το «αδερφάκι» της πλατείας, ένας πράσινος χώρος 50.000 τ.μ. Εκεί οι Νεοσμυρνιώτες πάνε για τρέξιμο, κάνουν πικνίκ, αφήνουν τα παιδιά τους στην παιδική χαρά και κάθε φθινόπωρο επισκέπτονται τις Ιωνικές Γιορτές, έναν θεσμό 12 ετών με γνωστές θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες. Εν τω μεταξύ, ανάμεσα στο Αλσος και την πλατεία, υπάρχει το Polis Park, το οποίο, κατόπιν συμφωνίας με τον δήμο, χρεώνει την στάθμευση έως και έξι ωρών με ένα ευρώ, αρκεί ο οδηγός να προσκομίσει απόδειξη από κάποιο τοπικό κατάστημα. Με δεδομένο ότι οι γύρω δρόμοι δεν είναι καθόλου εύκολοι στο παρκάρισμα, η λύση αυτή έχει βοηθήσει την εμπορική δραστηριότητα.

Γύρω από την πλατεία η κίνηση μειώνεται. Τα καφέ που για χρόνια λειτουργούσαν στην Ελευθερίου Βενιζέλου (το δρόμο του τραμ) σταδιακά έκλεισαν και πλέον υπάρχουν μόνο λίγες εξαιρέσεις σημείων αναφοράς στα πέριξ της πλατείας. Για παράδειγμα, το ιστορικό ροκ μπαρ «Επιτόκιο» λειτουργεί με σταθερή πελατεία από το 1987 αλλά και το «Funky Monkey», που άνοιξε το καλοκαίρι, παραπέμποντας με το στυλ, τη μουσική και τα κοκτέιλ του σε beach bar. Από την άλλη μεριά της πλατείας βρίσκουμε το επίσης σχετικά καινούργιο (και οικονομικότατο) συνεργατικό καφέ «Σαΐτες» αλλά και το πολύ χαριτωμένο «Μουσικό Καφενείο», λίγα μέτρα από το Αλσος, όπου κάποιες φορές διοργανώνονται και live.

Κατά το μεσημέρι, ο κόσμος μετατοπίζεται σε διπλανές καρέκλες για να φάει. Βρίσκεις τα πάντα, πρόχειρα και πιο «καλά», αλλά εμείς επισκεφτήκαμε κάτι παραδοσιακό, περνώντας απέναντι στην εμπορική οδό Ομήρου. Εκεί είναι ο «Λευτέρης», ένα από τα πιο φημισμένα σουβλατζίδικα της Αθήνας - «σε βρήκα πάλι ξαφνικά, να πίνεις ούζο στου Λευτέρη», λέει στίχος από το τραγούδι «Το τρένο φεύγει στις οκτώ» του Μίκη Θεοδωράκη και του Μάνου Ελευθερίου. Γι’ αυτόν τον Λευτέρη είναι γραμμένο, όπως μας ενημέρωσε ο γιος του, ο κ. Πάνος Τσαϊρίδης, ο οποίος συνεχίζει την επιχείρηση που ξεκίνησε ο πατέρας του πριν από 61 χρόνια. Το μυστικό της γεύσης βρίσκεται στο ότι, όπως μας είπε χαρακτηριστικά, «το κούτελό μου είναι καθαρό». Φρέσκα υλικά, καμία έκπτωση στην ποιότητα. Τον ρωτάμε πώς αντιμετωπίζει όλον αυτόν τον κόσμο που έρχεται στην περιοχή. «Στην πλατεία έχω να πάω δέκα χρόνια», μας λέει, «για μένα δεν είναι αυτό η Νέα Σμύρνη, αλλά οι αναμνήσεις που έχω απ’ τα παλιά, που περπατούσα στο δρόμο και μύριζα τα γιασεμιά. Αυτό δεν υπάρχει πια, ρωτήστε όποιον θέλετε». Τον πιστεύουμε. Η Νέα Σμύρνη δεν μυρίζει πια γιασεμί, όπως όμως και καμία άλλη γειτονιά της Αθήνας. Αλλά διατηρεί μια αξιοπρέπεια, μια καλή αισθητική και προσφέρει στους κατοίκους και τους επισκέπτες της ένα χώρο για να διακόψουν ποιοτικά το ρυθμό της καθημερινότητάς τους.