Σάββατο, 28 Σεπτεμβρίου 2013

ΤΟ "ΕΥΚΟΛΟ" ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΕΝ ΕΥΝΟΕΙ ΤΟΥΣ ΑΡΙΣΤΟΥΣ ΑΛΛΑ ΤΟΥΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΙΣΧΥΡΟΥΣ



  Σχοινς Φώτιος  

Τόν Φεβρουάριο το 2005 ο μαθητές τς Γαλλίας καναν μαζικές διαδηλώσεις μέ ποο ατημα λέτε; σο κι ν φαίνεται πίστευτο καί πρωτάκουστο μέ τό ξς κύριο ατημα: νά μήν μειωθον τά ξεταζόμενα μαθήματα, πως προτίθεται νά κάνει κεντροδεξιά κυβέρνηση τς Γαλλίας, στό Μπακαλορεά. Καταχωρίζουμε τό σχετικό ρθρο το Μιχάλη Μητσο πό τά Νέα: «Οι μαθητές, λέει ο πρώην υπουργός Παιδείας της Γαλλίας, Λυκ Φερρύ, είναι σαν την οδοντόπαστα. Όταν βγει από το σωληνάριο, δεν μπορείς να την ξαναβάλεις μέσα. Και οι Γάλλοι μαθητές έχουν βγει για άλλη μια φορά από το σωληνάριο. 

Προχθές το βράδυ, εκατό χιλιάδες από αυτούς διαδήλωσαν σε όλη τη Γαλλία φωνάζοντας τα παραδοσιακά συνθήματα, με αλλαγμένο μονάχα το όνομα του υπουργού Παιδείας: “Φιγιόν, να ᾿ξερες, τη μεταρρύθμισή σου πού τη βάζουμε” ή “Φιγιόν, τελείωσες, η νεολαία είναι στους δρόμους”. Τα πανό που κρατούσαν ήταν πιο πολιτικά: “Φιλελεύθερα σχολεία σημαίνει άνισα σχολεία” ή “Το κράτος δε θα βγάλει λεφτά από τη παιδεία”.

Πολλοί από τους περαστικούς, ιδίως εκείνοι πού είχαν λάβει μέρος στις διαδηλώσεις του ᾿68, τους χειροκροτούσαν με ενθουσιασμό. Άλλοι κουνούσαν το κεφάλι τους, μην μπορώντας να κατανοήσουν το βασικό αίτημα των μαθητών: να συνεχίσουν να δίνουν κάθε Ιούνιο όλες τις εξετάσεις που προβλέπει το Μπακαλορεά για την εισαγωγή στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Οι εξετάσεις αυτές, στις οποίες υποβάλλονται κάθε χρόνο κάπου 620.000 μαθητές, αφορούν από οκτώ έως δώδεκα μαθήματα. Και ο υπουργός Παιδείας Φρανσουά Φιγιόν θέλει να τις μειώσει, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στη συνεχή αξιολόγηση των μαθητών. Με άλλα λόγια, η κεντροδεξιά κυβέρνηση θέλει να ελαφρύνει ένα εκπαιδευτικό σύστημα ηλικίας δύο αιώνων και οι αριστεροί μαθητές και δάσκαλοι αντιδρούν, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα οδηγήσει στην εμπορευματοποίηση και την παγκοσμιοποίηση της κρατικής εκπαίδευσης.
Το βασικό επιχείρημα εκείνων που αντιδρούν στη μεταρρύθμιση είναι ότι η κατάργηση των εξετάσεων, ή έστω ορισμένων από αυτές, θα επιτρέψει στους εργοδότες να διαλέγουν αποφοίτους από Λύκεια των πλουσίων περιοχών. Με τον τρόπο αυτό θα ενθαρρυνθεί ο ελιτισμός και θα δημιουργηθεί ένα σχολικό σύστημα δύο ταχυτήτων. “Δεν δεχόμαστε να γίνουν οι μαθητές κρέας για τα αφεντικά”, λέει χαρακτηριστικά ο 17χρονος Μανουέλ από το Lyceé Sophie Germain του Παρισιού. Κι αν το λεξιλόγιο αυτό είναι κάπως ξεπερασμένο, το βέβαιο είναι ότι η κυβέρνηση έχει θορυβηθεί. Οι περικοπές πόρων και μαθημάτων, αλλά και οι πρόσφατες επιχειρήσεις της αστυνομίας έξω από ορισμένα σχολικά συγκροτήματα, έχουν προκαλέσει την δυσαρέσκεια ολόκληρης της εκπαιδευτικής κοινότητας και πολλοί φοβούνται ότι οι αντιδράσεις της μπορεί να “μολύνουν” το δημοψήφισμα που θα πραγματοποιηθεί σε λίγους μήνες για το ευρωπαϊκό Σύνταγμα.
Ο υπουργός Παιδείας απαντά ότι δεν μπορεί να δεχθεί τα μεγάλα ποσοστά αποτυχίας που παρατηρούνται τελευταία στα γαλλικά σχολεία, για παράδειγμα στο μάθημα της Ορθογραφίας. Αλλά η Μοντ του συνιστά ψυχραιμία. Ακόμη και ο Προυστ και ο Φλωμπέρ έκαναν σωρεία ορθογραφικών λαθών σε νεαρή ηλικία, επισημαίνει η καλή εφημερίδα –δημοσιεύοντας για του λόγου το αληθές μερικά πρώιμα κείμενα των δύο συγγραφέων...». (Μιχάλη Μητσού, εφημερίδα Τα Νέα, 12/2/2005).
Ο Γάλλοι μαθητές συνειδητοποίησαν τοτο τό πλό καί ατονόητο: τό “εκολο σχολεο” ενοε τούς οκονομικά σχυρούς καί αρει δραματικά πέρ τν πλουσίων τό θεμελιδες ατημα κάθε δημοκρατικς κοινωνίας, τήν σότητα τν εκαιριν. δ στήν λλάδα μέ προεξάρχουσες τίς “σοσιαλιστικές” κυβερνήσεις, συναινοντος καί το λληνικο λαο, καθιερώθηκαν παράδεκτες καί γκληματικές διευκολύνσεις στούς λληνες μαθητές (λλά καί στούς φοιτητές, μεταπτυχιακούς καί ποψήφιους διδάκτορες) μέ ποτέλεσμα τό λληνικό σχολεο, λλά καί τά λληνικά Πανεπιστήμια νά μοιράζουν – κυριολεκτικά – τά πολυτήρια, πτυχία καί διδακτορικά. μεσο ποτέλεσμα εναι χι μόνο, ς εκός καί ατονοήτως, μάθεια, λλ᾿ κόμη τό λληνικό κπαιδευτικό σύστημα νά παράγει νέργους καί νά μή λειτουργε πλέον ς παράγοντας νοδικς κοινωνικς τροχις καί ναδιανομς το εσοδήματος. πόρροια τούτων εναι νά ενοονται ο οκονομικά σχυροί πού μπορον νά διοποιηθον πό λλο νωτέρας ποιότητος παιδεία καί νά δυσχεραίνεται τι περαιτέρω θέση τν οκονομικά μή προνομιούχων καί νά διαιωνίζεται τό χαμηλό κοινωνικό καί οκονομικό τους status.
Δυστυχς στήν λλάδα σότητα τν εκαιριν θεωρήθηκε – καί προωθήθηκε θεσμοθετημένα – ς σότητα πιδόσεων μέ ποτέλεσμα τήν κάθετη πτώση το πιπέδου τν παρεχομένων σπουδν, τήν σοπεδωτική ξίσωση κανν καί νίκανων, πιμελν καί μελν, φιλοπόνων καί φυγοπόνων, ταλαντούχων καί ταλάντων, τήν ποσκοράκιση τς ξιοκρατίας καί τήν νάδειξη τς κομματικοκρατίας ς το καθοριστικο παράγοντα κοινωνικς ναδείξεως. ν τέλει ν νόματι τς σότητος τν εκαιριν καταργήθηκε ατή σότητα τν εκαιριν. Εναι ραγε τυχαο τι στήν λλάδα χουμε τήν μεγαλύτερη ψαλίδα μεταξύ πτωχν καί πλουσίων στήν Ερωπαϊκή νωση;
Ο πέρμαχοι το εκολου σχολείου δυστυχς λησμονον τοτο τό πλό, ατονόητο καί συνάμα δραματικά ναπόδραστο: ν δέν λειτουργήσει κοινωνική κρισάρα μέσα στό σχολεο μέ τούς ρους καί τά κριτήρια πού θέτει τό διο τό σχολεο, θά λειτουργήσει ξάπαντος ξω πό τό σχολεο μέ ρους καί κριτήρια μή λέγξιμους πό τούς μαθητές καί ν γένει τούς μπλεκόμενους στούς κπαιδευτικούς θεσμούς. Τοτο λειτουργε μοιραα ες βάρος τν πιμελν καί κανν, λλά ταυτόχρονα καί ες βάρος τν κοινωνικά καί οκονομικά σθενν.
Εναι παρήγορο τι ο Γάλλοι μαθητές φυπνίζονται καί ντιδρον στήν ποβάθμιση τν σπουδν τους, ποία δρομολογεται μέσω τς “διευκολύνσεώς” των. σύγχρονη κπαίδευση εναι, πως χαρακτηριστικς χει γραφε καί τεκμηριωμένα ναλυθε, « κπαίδευση τς μάθειας» (Βλ. τό βιβλίο το Ζάν Κλώντ Μισεά, κπαίδευση τς μάθειας, μετάφραση γγελος λεφάντης, Βιβλιόραμα, θήνα 2002). Τό σύγχρονο, μαζικό, δημοκρατικό σχολεο εναι κυριολεκτικς επεν τό σχολεο τς μάθειας καί – πίπλέον σημειωθήτω – το χαβαλέ! δυνατε (σως δέ δέν θέλει κόμη, φο τσι εναι σχεδιασμένο) νά μορφώσει παρκς τό σύγχρονο παιδί. λειτουργία τς σύγχρονης παγκοσμιοποιημένης οκονομίας δέν χρειάζεται μορφωμένους πολτες. να 2% το συχρόνου νθρώπινου δυναμικο, πού κατέχει μία ψηλότατη στάθμη παιδείας, ρκε γιά νά λειτουργήσει ποτελεσματικά τό παγκόσμιο σύστημα τς οκονομίας. τσι ντως πάρχει μία μικρή πιστημονική, τεχνική καί διαχειριστική λίτ πού τς προσφέρεται tittytainment διά στόματος το Ζ. Μπρεζίσκι – tittytainment σημαίνει διασκέδαση καί στήθη – tits εναι τά στήθη τς γυναίκας στήν μερικάνικη ργκό - κάτι νάλογο το «ρτος καί θεάματα», λλά μέ σαφ σεξουαλικά πονοούμενα (Ζάν Κλώντ Μισεά, ν. ν., σελ.36- 37).
άν θέλουμε παιδεία πού νά ξυπηρετε τά συμφέροντα τς κοινωνίας στήν λότητά της καί χι μις μικρς, οκονομικά κυρίαρχης, μερίδας της πρέπει νά τήν καταστήσουμε ποιοτικότερη, λλά καί παιτητικότερη. ναβάθμισή της προϋποθέτει παραβάτως, ν μή τήν διαβόητη ντατικοποίηση, τολάχιστον τήν λειτουργία ρισμένων κριτηρίων πού νά γγυνται ντικειμενικά καί διαμφισβήτητα τήν ποιότητά καί τό πίπεδό της.
πίσης θέλω νά σχολιάσω ν κρ συντομί καί να συναφές θέμα πού προκύπτει πό τό νωτέρω σημείωμα το κ. Μ. Μητσο: πουργός Παιδείας τς Γαλλίας, πειδή παρατηρονται μεγάλα ποσοστά ποτυχίας στό μάθημα τς ρθογραφίας, γιά νά μή φανε προφανς γύμνια το κπαιδευτικο συστήματος, καταργε τίς ξετάσεις. Τό διο κάνουμε καί δ στήν λλάδα· ν δέν καταργομε τίς ξετάσεις, τίς πλοποιομε σέ βαθμό παξιώσεώς τους θέτοντας γελοα θέματα πρός ξέταση, κριβς γιά νά μή φανε παγκοίνως ποτυχία καί ναποτελεσματικότητα το κπαιδευτικο μας ζητήματος. Δυστυχς τό διο κάνει καί μερίδα τς κκλησιαστικς Διοικήσεως καί ρισμένη μερίδα τς θεολογικς διανοήσεως: πειδή ο νέοι δέν κατανοον τήν κκλησιαστική γλσσα τν ερν λειτουργικν κειμένων τήν πλοποιομε, πονευρώνοντας, ποβαθμίζοντάς, ποϊεροποιώντας την καί – νίοτε – διαστρεβλώνοντας τό νοηματικό περιεχόμενο το πρωτοτύπου της. τακτική ατή τς Πολιτείας καί (μερίδος ετυχς) τς κκλησίας εναι λέθρια: ντί νά προσπαθήσουμε νά νεβάσουμε τούς νέους σ᾿ να ψηλό παιδευτικό πίπεδο προσαρμόζουμε ατό στά μέτρα τν νέων – καί ατό θεωρεται “προοδευτικότητα” καί “δημοκρατικότητα” σον φορ τήν Πολιτεία καί σον φορ τήν κκλησία πιβεβλημένη ποιμαντική οκονομία καί φιλάνθρωπη συγκατάβαση πρός τούς νέους! ν τοιαύτ περιπτώσει ταν εμαστε ρρωστοι καί ζητ γιατρός νά κάνουμε ξετάσεις νά μήν κάνουμε καθόλου τίς παραίτητες ξετάσεις, γιά νά διαπιστωθε κατάσταση το ργανισμο μας ετε νά προσαρμόζουμε τίς φυσιολογικές τιμές στίς δικές μας νοσώδεις τιμές!
Θά κλείσω μέ ρισμένες πόψεις το ωάννη Συκουτρ πού, μολονότι γράφησαν πρό γδόντα περίπου χρόνων, καί κ πρώτης ψεως φαίνονται ντιδραστικές, ν τούτοις διατηρον τήν πικαιρότητά καί τήν φοπλιστική σχύ τους: «Καί μως, ποκρούων ς ναληθ τήν μομφήν ταύτην, θά χαιρέτιζα μετά διαιτέρας χαρς κάθε μέτρον – καί οκονομικόν στω – πού θά διδεν ες τήν μέσην καί νωτάτην μας κπαίδευσιν χαρακτρα ριστοκρατικώτερον. Θ᾿ πήλλατε τό γυμνάσιον καί τό Πανεπιστήμιον πό τόν χρηστον χλον τν μετριοτήτων, τάς ποίας εκολία τς σπουδς οκονομική ποσπ πό τά παγγέλματα τν πατέρων των, ες τά ποα χρησιμώτεροι θά σαν πρός τήν θνικήν λότητα. φ᾿ τέρου δέ θά δημιούργει λικούς πόρους πρός πλουτισμόν καί τελειοτέραν διαρρύθμισιν τν διδακτηρίων καί τν διδακτικν μέσων καί πρός πληρεστέραν λικήν νίσχυσιν ληθινά διοφυν πόρων σπουδαστν. Τά οκονομικά τατα μέτρα – σιωπηρς φαρμοσθέντα ες τά γυμνάσια το ποδούλου λληνισμο μέ ριστα ποτελέσματα – δέ θά θιγον βεβαίως ριθμόν τινα πλουσίων νικανοτήτων. λλά κέρδος θά το νά περιορισθον αται, στω καί κατά τόν ριθμόν – τόν πολύ μεγαλύτερον – τν πορωτέρων, τούς ποίους λλωστε κατόπιν δέν θά συντηρ το πατρός τό βαλάντιον κληρονομία, λλ᾿ τυχής δημόσιος προϋπολογισμός. Διότι λλο πό θεσιθήρας καί δημοσίους παλλήλους δέν εναι κανοί νά γίνουν». ( Tadeuz Zielinski, μες καί ο ρχαοι, μετάφραση καί πιλεγόμενα ωάννου Συκουτρ, κδ. Βάνιας, Θεσσαλονίκη 1994, σελ. 217-218).
Πηγή: Aντίφωνο, *δημοσιεύθηκε στήν φημερίδα Χριστιανική τόν Μάϊο το 2005.

Δεν υπάρχουν σχόλια: